EĞİTİM, İNSANI VE GELECEĞİ İNŞA ETME MESELESİDİR
Eğitim, insanlık tarihinin en eski meselelerinden biri olduğu kadar her dönemde yeniden düşünülmesi gereken temel bir toplumsal sorumluluktur. Çünkü eğitim yalnızca bilgi aktarmak, meslek kazandırmak veya belirli bir müfredatı tamamlamak değildir. İnsanın kendisini, çevresini, geçmişini ve geleceğini anlamlandırma çabasıdır. Bir toplumun nasıl bir insan yetiştirmek istediği ise aynı zamanda nasıl bir gelecek tasavvur ettiğini de gösterir.
Ankara Edebiyat dergisi olarak Kasım-Aralık 2026 sayımızda eğitim meselesini dosya konusu olarak ele alırken tam da bu sorumluluktan hareket ettik. Mustafa Süs’ün editörlüğünde hazırlanan Eğitim dosyamızda eğitim ve öğretimin bugünkü durumunu, tarihî ve kültürel birikimimizi, öğretmenin değişen rolünü ve geleceğin insanını yetiştirme meselesini farklı bakış açılarıyla değerlendirmeye çalıştık.
Bugün eğitim üzerine konuşurken çoğu zaman sınavları, diplomaları, okul binalarını, teknolojik imkânları ve başarı ölçütlerini tartışıyoruz. Oysa bütün bunların merkezinde insan vardır. Bilginin çoğaldığı fakat hikmetin aynı ölçüde gelişmediği bir dünyada eğitimin asıl işlevini yeniden sorgulamak zorundayız. Bilgi sahibi olmakla iyi insan olmak arasındaki mesafe, eğitim sistemlerinin üzerinde düşünmesi gereken önemli meselelerden biridir.
Bu sayımızda Prof. Dr. Abdülkadir Dağlar’ın “Bir İmkân Olarak Töreli Eğitim ve Öğretim” başlıklı yazısı, eğitim meselesine gelenek, töre ve medeniyet birikimi üzerinden yaklaşırken Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan üniversitenin değişimini, dönüşümünü ve geleceğini ele alıyor. Mustafa Süs, “Zorunlu Eğitimi Kaldırdıktan Sonra Ne Olacak?” sorusuyla eğitim politikalarının sonuçlarını tartışmaya açıyor. Böylece eğitim sisteminin yalnızca mevcut sorunları değil, alınacak kararların doğurabileceği sonuçlar da gündeme taşınıyor.
Milli Şairimiz Mehmet Âkif Ersoy’un eğitimci kimliği, okul ve öğretmenle ilişkisi üzerine Mehmet Poyraz’ın kaleme aldığı yazı eğitim tarihimizin önemli şahsiyetlerinden birinin düşünce dünyasını yeniden değerlendirme imkânı sunuyor. Mehmet Sait Uluçay’ın diplomanın ötesinde insanın yetişmesini merkeze alan yaklaşımı, Nurmelek Çelik’in aile ve eğitim ilişkisine yönelttiği sorular, Yusuf Tosun’un çocukların dikkatini kuşatan meseleleri ele alışı ve Dursun Kuveloğlu’nun eğitim-öğretim ilişkisine dair değerlendirmeleri dosyanın farklı boyutlarını tamamlıyor.
Burhanettin Saygılı’nın Kutadgu Bilig üzerinden eğitime bakışı, Sümeyra Özel’in insanın anlam arayışına ilişkin değerlendirmesi, Cevat Akkanat’ın Mehmet Âkif ve öğretmenlik konusundaki yazısı, Eyüp Beyhan’ın öğretmenin bilgi, şahsiyet ve toplumsal sorumluluk bakımından rolünü ele alışı bu çerçeveyi genişletiyor. Matematik öğretiminden maarif anlayışına ve İmam-ı Âzam Ebû Hanîfe’nin eğitim metoduna uzanan diğer yazılar da eğitimin tarihî, düşünsel ve uygulamalı yönlerini bir arada değerlendirmemize katkı sağlıyor.
Eğitim, geçmişin birikimini geleceğe taşırken bugünün insanını da yarına hazırlama sanatıdır. Bu nedenle eğitim üzerine düşünmek, aslında toplumun değerleri, kültürü ve medeniyet iddiası üzerine düşünmektir. Öğretmenin şahsiyetinden ailenin sorumluluğuna, okulun işlevinden üniversitenin geleceğine kadar uzanan geniş bir alanı birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Ankara Edebiyat’ın bu sayısının eğitim üzerine yürütülen tartışmalara yeni sorular ve düşünme imkânları kazandırmasını diliyoruz. Çünkü mesele yalnızca nasıl öğreteceğimiz değil, nasıl bir insan yetiştireceğimizdir. Geleceği inşa etmek istiyorsak önce insanı anlamak ve eğitimi yeniden insanın merkezine yerleştirmek zorundayız. İyi okumalar.
BU SAYININ YAZI BAŞLIKLARI VE YAZARLARI:
Bir imkân olarak töreli eğitim ve öğretim
PROF. DR. ABDÜLKADİR DAĞLAR
Zorunlu eğitimi kaldırdıktan sonra ne olacak?
MUSTAFA SÜS
Dünden bugüne üniversite: Değişim, dönüşüm ve gelecek üzerine bir tefekkür
PROF. DR. MUSA KAZIM ARICAN
Mehmet Âkif Ersoy’un eğitimci kimliğinde okul ve öğretmen
MEHMET POYRAZ
Diplomanın ötesinde bir insanın yetişmesi
MEHMET SAİT ULUÇAY
Anne babaların yerini telefonlar aldıysa eğitim sistemini tek başına suçlayabilir miyiz?
NURMELEK ÇELİK
Çocukların dikkatini kim çalıyor?
YUSUF TOSUN
Eğitimsiz öğretim
DURSUN KUVELOĞLU
Eğitimde Kutadgu Bilig
BURHANETTİN SAYGILI
İnsanın anlam arayışında eğitim tanımımız
SÜMEYRA ÖZEL
Mehmet Âkif ve öğretmenlik
CEVAT AKKANAT
Eğitimde öğretmenin rolü: Bilgi, şahsiyet ve toplumsal sorumluluk
EYÜP BEYHAN
Formüllerin ötesinde matematik öğretimi
İBRAHİM ERYİĞİT
Maariften maarifçiye mimli mastarsız geçiş
DOÇ. DR. ERHAN ÇAPRAZ
İmam-ı Azam Ebu Hanife’nin eğitim metodu
MÜSLÜM IŞIKLAR
Maarifin kaybolan ruhu: Diploma mı, şahsiyet mi?
DOÇ. DR. ÖZGÜR ÇARK
Gûyâ din dersi zorunlu
MUSTAFA SÜS
Tevfik değil de başarı mı?
PROF. DR. ABDÜLKADİR DAĞLAR
Türkiye’nin maarif meselesinin özü
DR.NUH UÇGAN
Orta Asya’da ve İç Asya Müslüman Türklerinde eğitim öğretim
ABDURRAHİM ZARARSIZ
Diplomaya sığmayan hayatlar: Eğitim, meslek ve başarı üzerine
AYŞEGÜL KÖSA SERT
Okul yolunda şehit oldu minik eller
SERKAN ORAL
Eğitimde renklerin yeri: Çocuk kitapları, hayal gücü ve eğitim üzerine bir deneme
YAĞMUR ERDEM
Eve dönüş yolunda (şiir)
MEHMET TAŞTAN
Sessiz Gemi’nin ardından: Yahya Kemal Beyatlı’yı anarken
ÖNDER KARAKARTAL
Aytmatov ve Selvi Boylum
ERDAL NOYAN
Bir seccadenin şahitliği
GAMZE A. ARSLAN
Abimin gölgesi-2
MUHAMMED ALİ KOÇAK
Yakınlığın içindeki yabancılık: “Karmakarışık” üzerine eleştirel bir seyir
İSMAİL NERİMANOĞLU
**
ankara-edebiyat-dergisi-kasim-aralik-2026-sayi-6-egitim-maarif-dosya
Basında dergimiz: